VQG PÙ MÁT PHỐI HỢP VỚI UBND XÃ MÔN SƠN TỔ CHỨC HỘI NGHỊ QUẢN LÝ BẢO VỆ RỪNG VÀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH

VQG PÙ MÁT PHỐI HỢP VỚI UBND XÃ MÔN SƠN TỔ CHỨC HỘI NGHỊ QUẢN LÝ BẢO VỆ RỪNG VÀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH

Chiều ngày 18/5, Ủy ban nhân dân xã Môn Sơn phối hợp với Vườn quốc gia (VQG) Pù Mát tổ chức Hội nghị đánh giá công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng; tình hình tổ chức các hoạt động du lịch, dịch vụ và thu hút đầu tư trên địa bàn. Tham dự có lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND xã Môn Sơn; Lãnh đạo VQG Pù Mát; cùng đại diện các lực lượng: Đồn Biên phòng, Công an xã, Ban chỉ huy Quân sự xã Môn Sơn, Hạt Kiểm lâm Con Cuông và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Con Cuông.

Lâm phần VQG Pù Mát thuộc địa giới xã Môn Sơn rộng 37.358,99 ha. Để quản lý hiệu quả, VQG Pù Mát duy trì lực lượng đóng chốt ổn định tại 05 Trạm Quản lý bảo vệ rừng (QLBVR): Khe Kèm, Lục Dạ, Phà Lài, Cò Phạt và Làng Yên.

Nhờ quy chế phối hợp tuần tra chặt chẽ giữa Vườn với các lực lượng vũ trang (Biên phòng, Công an, Quân sự), tài nguyên rừng được bảo vệ nghiêm ngặt, giữ nguyên hiện trạng đa dạng sinh học; tỷ lệ che phủ đạt 98,94%. Đặc biệt, công tác phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) được thực hiện tốt, trong năm 2025 không xảy ra bất kỳ vụ cháy rừng nào trên địa bàn.

Cũng trong năm qua, Vườn đã hoàn thành bàn giao về địa phương 223,57 ha đất ngoài quy hoạch lâm nghiệp (trong đó cấp GCN quyền sử dụng đất cho người dân Đan Lai 221,87 ha; giao 1,7 ha xây dựng Đồn Biên phòng Môn Sơn); đồng thời chuyển mục đích sử dụng 3,8 ha rừng sang đất quốc phòng.

Xác định người dân là hạt nhân bảo tồn, VQG Pù Mát đã triển khai đồng bộ các chính sách an sinh, tạo động lực kinh tế bền vững cho cộng đồng vùng đệm:

Giao khoán rừng: Giao khoán 23.137,932 hacho 09 cộng đồng dân cư (1.159 hộ), chi trả tổng kinh phí hơn 18,5 tỷ đồng (trung bình gần 16 triệu đồng/hộ/năm).

Hỗ trợ hạ tầng: Trích 800 triệu đồng hỗ trợ phát triển sinh kế cho 16 cộng đồng (50 triệu đồng/cộng đồng) để nâng cấp hạ tầng thiết yếu (xây bờ rào, đổ bê tông đường nội bản, làm nhà vệ sinh nhà văn hóa…), giúp diện mạo bản làng khang trang. Đồng thời, hỗ trợ trên 386 triệuđồng cho UBND xã Môn Sơn phục vụ công tác quản lý.

Mô hình kinh tế: Cung cấp 335 đàn ong và 4 thùng quay cho 3 bản (Làng Yên, Cò Phạt, Nam Sơn) tạo thu nhập ổn định. Phối hợp với Tổ chức FFI hỗ trợ bò giống, hàng ngàn gà giống cho 50 hộ tại bản Cò Phạt, bản Búng; tài trợ 70 triệu đồng xây dựng nhà ở cho 1 hộ nghèo tại bản Cò Phạt.

Giai đoạn 2019 – 2025, VQG Pù Mát khai thác hiệu quả các tuyến điểm du lịch theo đề án: Điểm du lịch Thác Kèm (cho thuê môi trường rừng), tuyến Đập Phà Lài – Cò Phạt (trải nghiệm văn hóa bản địa người Thái, Đan Lai) ; hỗ trợ thành lập 03 điểm du lịch cộng đồng hoạt động hiệu quả tại bản Khe Rạn, bản Nưa (xã Con Cuông) và bản Xiềng (xã Môn Sơn).

Bước sang giai đoạn mới, Vườn đã trình tỉnh phê duyệt “Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí giai đoạn 2024 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050” , thu hút thành công Công ty Cổ phần AB Nghệ An ký hợp đồng thuê môi trường rừng tại khu vực Thác Khe Kèm.

Tại hội nghị, các bên đã tập trung thảo luận thực trạng quy hoạch Điểm du lịch sinh thái dọc hai bên bờ sông Giăng – Bản Cò Phạt – Bản Búng. Hiện có 15,85 ha đất đã giao cho người dân Đan Lai nằm chồng lấn trong tổng số 2.286,29 ha quy hoạch cho thuê môi trường rừng. Trong đó, diện tích đất xây dựng công trình du lịch thuộc quyền sử dụng của người dân Đan Lai chỉ chiếm 2,10 ha / 14,65 ha quy hoạch xây dựng (tỷ lệ 0,14%), vị trí này hoàn toàn là đất trống trảng cỏ, không ảnh hưởng đến rừng tự nhiên.

Để giải quyết bài toán này, Hội nghị đã đưa ra thảo luận 2 phương án quản lý: Phương án 1:Giao UBND xã Môn Sơn chủ trì kêu gọi nhà đầu tư và quản lý; có tính toán chi trả phần diện tích thuê môi trường rừng thuộc rừng VQG Pù Mát quản lý.

Phương án 2: VQG Pù Mát chủ trì thực hiện theo đề án được phê duyệt, kêu gọi nhà đầu tư cho thuê môi trường rừng; có tính toán chi trả phần diện tích thuê môi trường rừng thuộc đất đã giao cho người dân Đan Lai.

Đối với phương án 2, UBND xã Môn Sơn phối hợp chặt chẽ hỗ trợ công tác an ninh trật tự, quản lý tạm trú, tạm vắng. Riêng các đơn vị kinh doanh tại điểm Thác Kèm có trách nhiệm khai báo, nộp thuế đầy đủ và chịu sự giám sát an ninh của địa phương.

• 

Hội nghị khép lại trong sự đồng thuận cao, định hình rõ nét lộ trình song hành: vừa bảo tồn nghiêm ngặt vùng lõi rừng nguyên sinh quốc giaPù Mát vừa mở đường cho kinh tế du lịch địa phương phát triển bền vững.